Su Verimliliği Yönetmeliği ve Belgelendirme Süreçleri: Kimler Yükümlü?

Küresel iklim değişikliği ve azalan tatlı su kaynakları, suyu her zamankinden daha değerli hale getiriyor. Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan Su Verimliliği Yönetmeliği, ülkemizdeki su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı adına tarihi bir adım niteliği taşıyor.

Peki, yeni yönetmelik işletmeler, belediyeler ve kurumlar için ne anlama geliyor? Kimler su verimliliği sistemi kurmak zorunda ve Mavi, Yeşil, Turkuaz Su Verimliliği Belgeleri nasıl alınır? İşte detaylar...

Su Verimliliği Yönetmeliği Nedir?

Su Verimliliği Yönetmeliği; kentsel, endüstriyel ve bireysel su kullanımında israfın önlenmesi, gri su ve yağmur suyu gibi geleneksel olmayan alternatif su kaynaklarının kullanıma kazandırılması amacıyla hazırlanmıştır.

Yönetmelik, belirli kapasitenin üzerindeki kurum ve kuruluşlara "Su Verimliliği Sistemi" kurma zorunluluğu getirmekte ve süreci TS ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi standartlarına entegre etmektedir.

Su Verimliliği Sistemini Kurmakla Yükümlü Olanlar Kimlerdir?

Yönetmeliğin Ek-1 takvimine göre birçok kurum ve işletme için sistem kurulumu zorunlu hale getirilmiştir. Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren başlayan geçiş süreleri ise şöyledir:

1. Yerel Yönetimler (Kentsel Su Verimliliği)

• Büyükşehir Belediyeleri ve Su Kanalizasyon İdareleri: 18 Ay içinde
• Büyükşehir Dışındaki İl Belediyeleri: 21 Ay içinde
• 50.000 Üzeri Nüfusa Sahip İlçe Belediyeleri: 24 Ay içinde

2. Bina ve Yerleşkeler

Aşağıdaki yapı ve tesisler, yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 21 Ay içinde kendi bünyelerinde su verimliliği sistemini kurmakla yükümlüdür:

• Alışveriş Merkezleri (AVM'ler) ve Havalimanları
• İş Merkezi ve Ticari Plazalar: 1000 m²’den büyük parsel alanına sahip olanlar.
• Eğitim Kurumları ve Yurtlar: 400 ve üzeri öğrencisi bulunanlar.
• Sağlık Kuruluşları: 100 ve üzeri yatak kapasiteli hastaneler ve klinikler.
• Turizm İşletmeleri: 100 ve üzeri oda/yatak kapasitesine sahip konaklamalı tesisler.
• Kamu Kurum ve Kuruluşları

3. Sanayi, OSB'ler ve Ek-2 Kapsamındaki Endüstriyel Tesisler

Yönetmeliğin sanayi sektörüne yönelik en belirleyici kısmı Ek-2 tablosunda yer almaktadır. Su tüketiminin yoğun olduğu sektörleri (tekstil, kimya, gıda, ana metal vb.) yakından ilgilendiren bu kapsama göre;

• Ek-2 listesinde yer alan NACE kodlarına sahip ve 50 ve üzeri çalışanı bulunan endüstriyel tesisler,
• Organize Sanayi Bölgeleri (OSB),
• Serbest Bölgeler ve Endüstri Bölgeleri,

Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 18 Ay içinde kendi bünyelerinde su verimliliği sistemini kurmak zorundadırlar. Ayrıca bu işletmelerin ve bölgelerin, kurulum aşamasını takiben en geç 5 yıl içinde belge almak üzere Bakanlığın bilgi sistemine başvurmaları gerekmektedir.

Su Verimliliği Belge Sınıfları: Mavi, Yeşil ve Turkuaz Belge Nedir?

Yönetmeliğin en dikkat çekici özelliklerinden biri, tesislerin su verimliliği performanslarını sınıflandıran dereceli bir belgelendirme sistemi sunmasıdır. Bakanlık tarafından belirlenen hedeflere ulaşma oranlarına göre üç farklı belge verilmektedir:

Mavi Su Verimliliği Belgesi (Temel Seviye): Su verimliliği sisteminin kurulduğu, sızıntı/kaçak kontrollerinin yapıldığı, tesisatların periyodik olarak bakımdan geçtiği ve asgari su tasarrufu hedeflerinin tutturulduğu kurumlara verilir. TS ISO 46001 sisteminin temel gereksinimlerini karşılar.

Yeşil Su Verimliliği Belgesi (İleri Seviye): Temel şartlara ek olarak alternatif su kaynaklarının devreye alındığı seviyedir. Tesisin yağmur suyu hasadı yaptığı, gri suları arıtarak yeniden kullandığı ve su ayak izini ölçülebilir şekilde, ciddi oranlarda düşürdüğü durumlarda almaya hak kazanılır.

Turkuaz Su Verimliliği Belgesi: Gönüllülük esasına dayanan ve yönetmelikteki su verimliliği kriterlerinin kapsamlı şekilde uygulandığı belgedir. Su tüketimini azaltmak amacıyla yağmur suyu hasadı, gri su kullanımı ve kurakçıl peyzaj gibi alternatif su yönetimi uygulamalarının tesise entegre edildiği durumlarda verilir.

Bu Belgeleri Almak İçin Aranan Ortak Kriterler Nelerdir?

Tesisinizin (örneğin bir sanayi tesisi, otel veya kampüs) Mavi, Yeşil veya Turkuaz belgelere ulaşabilmesi için şu ana başlıklarda çalışmalar yapması gerekir:

• Su Verimli Ekipman Kullanımı: Musluk, duş ve rezervuar gibi ekipmanların en az %75’inin su tasarruflu donanımlara dönüştürülmesi.
• Alternatif Su Yönetimi: Yağmur suyu hasadı yapılması ve az kirli suların (gri su) geri kazanılarak sifonlarda veya sulamada kullanılması.
• Kurakçıl Peyzaj: Peyzaj alanlarının en az %50’sinde az su isteyen, bölgenin iklimine uygun kurakçıl bitkilerin tercih edilmesi.

TS ISO 46001 Belgesi: Tüm bu sürecin uluslararası standartlara oturtulması için TSE tarafından verilen ISO 46001 belgesine sahip olunması.

TS ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi'nin Önemi

TS ISO 46001, işletmelerin su kullanımını izlemesi, ölçmesi, belgelemesi ve su verimliliğini sürekli olarak iyileştirmesi için uluslararası bir kılavuzdur. Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında belge (Mavi, Yeşil veya Turkuaz) almak isteyen veya yasal zorunluluklarını yerine getirmek isteyen kurumların TS ISO 46001 standartlarını işletmelerine entegre etmeleri zorunlu ve kritik bir adımdır.

İşletmeniz İçin Şimdi Ne Yapmalısınız?

Durum Analizi: İşletmenizin NACE kodunun veya tesis türünüzün yönetmelik kapsamındaki Ek-1 veya Ek-2 tablosunda yer alıp almadığını kontrol edin.
Sistem Kurulumu: Su tüketim noktalarınızı belirleyin, sızıntı ve kaçakları tespit edip önleyin.
Alternatif Kaynaklar: Yağmur suyu hasadı ve gri su geri kazanım sistemleri için fizibilite ve mühendislik çalışmalarına başlayın.
Belgelendirme: TS ISO 46001 denetimlerine hazırlık yaparak Mavi, Yeşil veya Turkuaz Su Verimliliği Belgesi başvuru sürecinizi planlayın.

Su verimliliği sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda kurumunuzun sürdürülebilirlik vizyonunun ve rekabet gücünün bir göstergesidir. Uzman kadromuzla Su Verimliliği Yönetmeliği'ne uyum sürecinizde danışmanlık, mühendislik ve TS ISO 46001 sistem kurulumu hizmetleri sunuyoruz. Detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçin.